اولی ها - طرح درس علوم پایه اول ابتدایی درس جانوران

کتاب علوم پایه ی اول ابتدایی

موضوع درس : جانوران

هدف کلی: دانش آموزان بامشاهده جانوران ،با نوع حرکت،غذا ومحل زندگی جانوران آشنا شوند وفایده هایی که جانوران دارند را بشناسند.

اهداف جزئی

انتظار می رود درفرآیند آموزش این درس دانش آموز بتواند:

الف) دانستنی ها

1- انواع حرکت جانوران را با ذکرنام جانوران بیان کند.

2- چندجانور گیاه خوار وچند جانورگوشت خواررانام ببرد.

3- فایده های جانوران را باذکرمثال توضیح دهد.

ب) مهارتی

1- حرکت جانوران رامقایسه کند.

2- جانوران را ازنظر محل زندگی طبقه بندی کند.

3-جانوران را از نظر نوع غذا به دو دسته تقسیم کند.

4- حاصل مشاهدات خود را برای همکلاسی ها بیان کند.

5- اطلاعات جمع آوری شده را درجدولی ثبت نماید.

ج)نگرشی

1- نسبت به حفظ محیط زیست وجانوران از خود حساسیت نشان دهد.

2- برای جمع آوری اطلاعات بیشتر درباره جانوران از خود علاقه نشان دهد.

اهداف رفتاری

1- دانش آموز در کلاس درس بدون استفاده ازکتاب وبا استفاده از راهنمایی معلم، نام جانوران را با استفاده از تصاویر بگوید.(شناختی)

2- دانش آموزدر کلاس درس بدون استفاده از کتاب وبا استفاده از توضیحات معلم تصاویربه هم ریخته ی جانوران را به دو دسته ی گوشت خوار وگیاه خوار ،درعرض 1 دقیقه طبقه بندی کند.(روانی- حرکتی )

3- دانش آموزدر کلاس درس باعلاقمندی با استفاده از کتاب وبدون کمک معلم وسایردانش آموزان فایده های جانوران را باذکر مثال توضیح دهد. ( شناختی)

4- دانش آموز در کلاس درس بدون استفاده ازکمک معلم با استفاده از تصاویر جانوران ، ،جانوران را از نظر نوع حرکت در عرض 2دقیقه مقایسه کند. ( روانی حرکتی )

5- دانش آموز درخارج از کلاس درس بدون استفاده ازکمک معلم باعلاقمندی نسبت به محیط زیست وجانوران از خود حساسیت نشان دهد.(عاطفی )

6- دانش آموز درخارج از کلاس درس بدون استفاده ازکمک معلم ودیگران با استفاده ازاطلاعاتی که جمع آوری کرده آن هارا در جدولی در عرض 2روز ثبت نماید.(روانی حرکتی )

ویژگیهای یادگیرنده

خصوصیات جسمی

- به تدریج دندانهای شیری جای خود را به دندانهای دائمی می دهند. اندام کودک کشیده تر ولاغرتر وپاهایش نسبت به قبل از رشد بیشتری برخوردار است.

- کمتر به زمین می خورد.فعالیت وتحرک وسر وصدای اوبیشتر از گذشته می باشد.

- تااین سن احتمال ابتلا به بیماریهای کودکی بیشتر بودامااکنون این احتمال کمتر است.

خصوصیات ذهنی،عاطفی واجتماعی کودک

- دایره لغات کودک به حدود 2500 کلمه می رسد.اشتیاق به یادگیری بیشتر ازگذشته است.می تواند از مشاهدات وعلایم تجربی خود نتیجه گیری کند ولی شناخت او برمبنای ظاهراست.

- اکنون بیشتر به قصه ها وداستانهایی علاقمنداست که از محیط واقعی واطراف او الهام می گیرند.

- خودنمایی از خصوصیات بارز این سنین است.

- دوست دارد مورد ستایش وتمجید قرار گیردودر هر کاری مقدم وپیشرو باشد.

- زیادآوری اشتباهاتش می رنجد وگاه طغیان می کندواغلب دربازی باکودکان یک هم بازی راترجیح می دهد.

- او می تواند افکار وسخنان بزرگسالان رابفهمدوتاحدودی علت ها وچرای آنها رادرک کند.

ویژگیهای این دوران سبب می شود که آن را یکی از مهمترین مراحل زندگی درراستای شکل گیری آینده ی شخص بدانیم.

تعین رفتار ورودی وسنجش رفتار ورودی

دانش آموزان باید نام جانورانی را که در اطراف خودمی بیننددرست تلفظ کرده ونام آنهارا تشخیص دهند.

نشان دادن تصاویر تعدادی از جانوران وگفتن نام آنها توسط دانش آموزان.

تصویر عنوانی درس رامشاهده ودرباره ی آن بامعلم وهمکلاسی های خود گفت و گو نمایند.

ارزشیابی سنجش آغازین

پرسش از دانش آموزان درباره اینکه:

1-شما چه جانورانی را می شناسید؟

2-درباره ی جانوران چه چیزهایی می دانید؟

3-جانوران را کجاها دیده اید؟

4-چه جانورانی را از نزدیک دیده وآشنا شده اید؟

تعیین محتوا

مبحث جانوران درکتاب اول ابتدایی شامل 13صفحه است که از صفحه20تا33 کتاب درسی را به خود اختصاص داده است .

خلاصه محتوای درس:

در این درس دانش آموزان با مشاهده جانوران مختلف در مورد محل زندگی آن ها وغذایی که می خورند،اطلاعاتی بدست می آورند.آن ها می آموزند که جانوران برای یافتن غذا ونیز فرار از خطربه شیوه های مختلف حرکت می کنند.همچنین ازطریق مشاهده وجمع آوری اطلاعات به این نکته پی می برند که بعضی از جانوران برای خود لانه می سازند،بعضی ازجانوران مهاجرت می کنندونیزبامواردی از استفاده های مناسب انسان از جانوران آشنا می شوند.

سازماندهی محتوا

محتوای درس از ساده به دشوار سازماندهی شده است. یعنی درابتدای درس دانش آموزان درباره یکی از جانورانی که دوست دارند با همکلاسیهای خود گفت وگو می کنند ودرباره ی محل زندگی، نوع غذا وطرزحرکت آن بایکدیگر تبادل نظرمی کنند.درصفحات بعدبه تدریج باانواع جانوران که درمحیط های گوناگون وبا شکلهای گوناگون زندگی می کنند آشنامی شوند وسپس با نوع غذایی که مصرف می کنند آشناشده ودرآخرنیزباچگونگی حرکت جانوران مختلف ولانه سازی بعضی جانوران وهمچنین مهاجرت ودلایل مهاجرت برخی جانوران آشنا می شوند.

تعیین وسایل آموزشی

کتاب درسی - دفتر نقاشی - مدادرنگی - کتابهای علمی وتصویری درباره جانوران - تصاویرجانوران - نمونه هایی ازجانوران زنده یا خشک شده - لانه پرنده ،قفس پرنده یا آکواریوم - پشم،چرم - تصاویری از غذاهای جانوران - تصاویری از پوشاکی که ازجانوران بدست می آید.

روش ها والگوهای تدریس

حل مسئله ، بحث وگفتگو ، گردش علمی ، مشاهده وتجربه ، پرسش وپاسخ ، تلفیقی

مفاهیم درس

1- جانوران گوناگون هستند.

2- بعضی از جانوران گوشت خوارند.

3- بعضی از جانوران گیاه خوارند.

4- جانوران برای یافتن غذا وفرار از خطر حرکت می کنند.

5- برخی از جانوران مهاجرت می کنند.

6- بعضی از جانوران لانه می سازند.

7- از بعضی از جانوران در تهیه غذا وپوشاک استفاده می شود.

ارایه درس:

1- ایجاد انگیزه، جلب توجه یادگیرندگان	درابتدای تدریس بهتر است قبلاًازدانش آموزان درخواست شودکه اگرپرنده یاجانوری مثل لاک پشت،خرگوش،ماهی،قورباغه وجانوران کوچک دیگری دردسترس دارند بدون آزاررساندن آنها را باخود به مدرسه بیاورند.اگرامکان فعالیت فوق میسر نبود می توان یکی دونمونه ازجانوران خشک شده یا تاکسی درمی شده رابه کلاس آورد.
2- مطلع کردن یادگیرندگان ازهدف درس	چسباندن مقداری ازعکس هاوتصاویربزرگ جانوران که ازقبل آماده شده برروی تخته سیاه وگفتن این جمله که:بچه های عزیزامروز می خواهیم درباره جانوران درکلاس مطالبی را یاد بگیریم.
3- تحریک یادآوری پیش نیازهای یادگیری	باارائه چند پرسش، پیش نیازهای یادگیری رامشخص کرده وذهن دانش آموزان رانسبت به یادآوری آموخته های قبلی تحریک کرده وآن هارابه چالش می کشیم: 1- آیا تا به حال ازنزدیک جانورانی رادیده اید؟ 2- نام آن هارابگویید.؟ 3-جانورانی که دیده اید چگونه حرکت می کنند؟ 4- جانورانی که می شناسید کجا زندگی می کنند؟ 5- جانورانی که ازنزدیک دیده اید چه غذایی می خورند؟
4- ارائه مطالب محرک یادگیری	دانش آموزان به گروههای دونفره تقسیم شده وتصاویرجانورانی که ازقبل تهیه شده بین گروهها تقسیم می شود.دانش آموزان ضمن مشاهده ی تصاویرجانوران درباره ی جانورانی که برای آن هاآشناهستند ویاموردعلاقه آن هاست گفت و گو می کنند. طرح سؤال هایی درزمینه ی این که این جانوران چگونه حرکت میکنند،چه می خورند،کجا زندگی می کنند تا گفتگوهای آن ها درجهت اهداف درس شکل بگیرد.
5- تهیه راهنماهای یادگیری	ازهرگروه یک نفردرباره یکی ازجانوران به کلاس اطلاعات بدهد.درصورت عدم آشنایی دانش آموزان بابعضی ازجانوران می توان باسؤال های مناسب آنهارابه سوی هدف هدایت کرد.سپس دوستون درتخته سیاه کشیده وگروه ها جانورانی راکه درتصاویرمی بینندبراساس محل زندگیشان(آب وخشکی)طبقه بندی می کنندبطوریکه هرگروه تصاویرهرجانوررادرستون مناسب درزیرجدول نصب می کند.بقیه گروههادرباره درستی ونادرستی این طبقه بندی هااظهارنظرمی کنند. سپس باارائه تصاویرجانورانی که حرکت می کنندویا بااستفاده از تصاویرکتاب ازدانش آموزان می پرسیم که جانوران برای چه حرکت می کنند؟آیاجانوران برای یافتن غذاحرکت می کنند؟آیاآنهابرای فرار ازخطرحرکت می کنند؟دانش آموزان راهدایت می کنیم تا به این نتیجه برسند که جانوران برای یافتن غذا وفرار زاخطرحرکت می کنند.
6- فراخوان عملکرد	ازیکی،دوازدانش آموزان می خواهیم که به پای تخته آمده وچندتصویرازتصاویررابه آنهاداده واز آنها می خواهیم که ابتدا نام جانوران راذکر کرده وسپس نوع حرکت آن رابرای دیگر دانش آموزان بیان کنندوسپس نوع غذایی راکه می خورندرامشخص نمایند.
7- تهیه بازخورد صحیح	به جواب های صحیح آنهابالبخندپاسخ داده وآنهاراتحسین می کنیم واز دانش آموزان می خواهیم که آنهاراتشویق نمایند.اگرچنانچه دانش آموزجواب رااشتباه بگویدباهدایت او،وحرکات چهره اورابه سمت دادن پاسخ صحیح هدایت می کنیم.
8- سنجش عملکرد	ازدانش آموزان می خواهیم تابرای جلسه آینده تصاویری ازجانوران،درموردنوع غذاخوردن،دردوگروه طبقه بندی کرده ودریک ورقه A4چسبانده وباخودبه کلاس بیاورند.
9-دستیابی به یادداری وانتقال	برای تقویت ویادگیری عمیق مطالب درذهن دانش آموزان ازآنها می خواهیم:1- تصاویری از جانوران جمع آوری کنند.2- یک نقاشی از انواع غذاهایی که از جانوران بدست می آید یا یک نقاشی از پوشاکی که از جانوران بدست می آید رسم کنند.

ارزشیابی پایانی

پس ازپایان درس، ارزشیابی به عمل می آید تا ازرسیدن روند آموزش به اهداف ونتایج آن اطلاع حاصل شود:

1- انواع حرکت درجانوران رانام ببرید؟

2- چندجانورگیاه خوار وچند جانورگوشتخوار نام ببرید؟

3- فایده های جانوران رابا ذکرمثال توضیح دهید؟

4- جانوران راازنظرنوع محل زندگی طبقه بندی کنید؟

5- چندنمونه ازجانوران مهاجررانام ببرید؟

6- جانوران به چه علت هایی مهاجرت می کنند؟

7- جانوران درچه جاهایی لانه می سازند؟

بازخورد

باارائه ی ارزشیابی پایانی وجمع بندی نتایج حاصل ازارزشیابی مشخص می شود که چه تعدادازدانش آموزان به اهداف درس رسیده ومفاهیم درس رافراگرفته اند.

اگر چنانچه دانش آموزانی باشند که دربرخی نکات درس اشکال داشته باشند می توان با بازگشت به عقب وطی مراحل ارائه درس،اشکال هارارفع واین دانش آموزان ر دررسیدن به اهداف درس یاری کرد.